E
Engin Demirci
Guest
MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ Ders Notu
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Atatürk Dönemi Dış Politikası
BOĞAZLAR NEDEN ÖNEMLİYDİ?
İstanbul ve Çanakkale Boğazları, Karadeniz’i Akdeniz’e bağlayan stratejik geçiş yollarıdır. Bu nedenle Boğazlar, Türkiye’nin güvenliği kadar uluslararası ulaşım ve devletler arası ilişkiler açısından da önem taşır.
Lozan Barış Antlaşması’ndan sonra Boğazların statüsü Türkiye açısından yeterince güvenli değildi.
LOZAN’DAN MONTRÖ’YE
Lozan’da Boğazların Durumu
Lozan Barış Antlaşması’na göre:
- Boğazların yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmıştı.
- Boğazların çevresi askerden arındırılmıştı.
- Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki yetkileri sınırlıydı.
Bu durum, özellikle Avrupa’da savaş tehlikesinin arttığı 1930’lu yıllarda Türkiye açısından önemli bir güvenlik sorunu hâline geldi.
DEĞİŞEN DÜNYA, DEĞİŞEN ŞARTLAR
1930’lu yıllarda Avrupa’da Almanya ve İtalya’nın yayılmacı politikaları güçlendi.
Yeni bir savaş ihtimalinin ortaya çıkması, Boğazların güvenliğini Türkiye açısından daha önemli hâle getirdi.
Türkiye, değişen dünya şartlarını gerekçe göstererek Boğazların statüsünün yeniden düzenlenmesini istedi.
TÜRKİYE’NİN GİRİŞİMİ
Türkiye, Boğazların güvenliği konusunda uluslararası alanda girişimlerde bulundu ve Lozan’daki Boğazlar düzenlemesinin değiştirilmesini istedi.
Türkiye’nin talebi kabul edildi ve Boğazlar sorununun yeniden görüşülmesi için konferans toplandı.
Sonuç:
20 Temmuz 1936
Montrö – İsviçre
Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalandı.
MONTRÖ İLE NE DEĞİŞTİ?
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile:
- Boğazlar Komisyonu kaldırıldı.
- Boğazların yönetimi Türkiye’ye bırakıldı.
- Türkiye, Boğazların çevresinde asker bulundurma hakkı kazandı.
- Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenliği güçlendi.
- Savaş gemilerinin Boğazlardan geçişi konusunda Türkiye’ye önemli yetkiler verildi.
- Türkiye’nin güvenliği güçlendi.
Ana Fikir
TÜRKİYE İÇİN NEDEN ÇOK ÖNEMLİ?
Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türkiye açısından önemli bir diplomatik başarıdır.
Çünkü Türkiye:
Boğazlar üzerindeki egemenliğini güçlendirmiş, güvenliğini artırmış ve değişen dünya şartlarına uygun yeni bir düzenleme sağlamıştır.
Üstelik bu sonuç savaşmadan, diplomasi ve uluslararası görüşmeler yoluyla elde edilmiştir.
Bu nedenle Montrö, Atatürk’ün:
anlayışının dış politikadaki önemli örneklerinden biridir.
LOZAN – MONTRÖ
|
|
|
|---|---|
| Boğazlar Komisyonu vardı. | Komisyon kaldırıldı. |
| Türkiye’nin yetkileri sınırlıydı. | Türkiye’nin yetkileri güçlendi. |
| Boğaz çevresi askerden arındırıldı. | Türkiye asker bulundurma hakkı kazandı. |
| Türkiye’nin güvenliği açısından sınırlamalar vardı. | Türkiye’nin güvenliği güçlendi. |
Ezber Cümlesi
KARIŞTIRMA!
Montrö Boğazlar Sözleşmesi → 1936
Balkan Antantı → 1934
Sadabat Paktı → 1937
TEK BAKIŞTA MONTRÖ
1936 → Montrö
Boğazlar → İstanbul + Çanakkale
Komisyon → Kaldırıldı
Türkiye’nin yetkisi → Güçlendi
Askerden arındırma → Sona erdi
Yöntem → Diplomasi
Sonuç → Egemenlik + Güvenlik
Hazırlayan:Engin DEMİRCİ
https://www.slideshare.net/slideshow/embed_code/key/43c5pAZKHkxqXa?hostedIn=slideshare&page=upload
Boğazlarda Tam Egemenliğe DönüşLozan’dan Montrö’ye: Boğazlarda EgemenlikMontrö Boğazlar Sözleşmesi (1936)Boğazların Kontrolü Yeniden Türkiye’deMontrö: Türkiye’nin Boğazlardaki Büyük KazanımıBoğazlar Neden Türkiye İçin Önemliydi?Montrö ile Gelen Egemenlik ve GüvenlikAtatürk Döneminde Diplomasi Zaferi
https://heyzine.com/flip-book/d3cab9cf1a.html
https://heyzine.com/flip-book/d3cab9cf1a.html
https://online.fliphtml5.com/oldvy/ybne/
Görüş
Okumaya devam et...